"آرمان" بیمار ۵ ساله مبتلا به سرطان خون چگونه توسط دانشمندان ایرانی درمان شد؟ + تصاویر

نخستین ژن‌درمانی موفق در ایران به روش "کارتی‌سل درمانی" در شهریور ماه ۱۴۰۱ در بیمارستان مرکز طبی کودکان و بر روی "آرمان" بیمار ۵ ساله مبتلا به سرطان خون نوع لوکمی لنفوبلاستیک حاد که سه بار سابقه برگشت یا عود بیماری داشته اجرا شد.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم؛ نخستین ژن‌درمانی موفق در ایران به روش کارتی‌سل تراپی درمانی در شهریور ماه 1401 در بیمارستان مرکز طبی کودکان وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. این پیشرفت بزرگ علمی در کشور با همکاری مرکز تحقیقات سلول و ژن‌درمانی کودکان در پژوهشکده ژن، سلول و بافت دانشگاه با یک شرکت دانش‌بنیان مستقر در مرکز جامع سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. 

"آرمان" بیمار 5 ساله مبتلا به سرطان خون نوع "لوکمی لنفوبلاستیک" حاد که سه بار سابقه برگشت یا عود بیماری داشته و به درمان‌های رایج شیمی‌درمانی پاسخ مناسب نداده بود به دلیل نداشتنِ دهنده مناسب برای پیوند سلول‌های بنیادی و مقاوم به شیمی‌درمانی ، بیمار کاندید ژن‌درمانی شد.

بیشتر بخوانید

• ایران چگونه با جابه‌جایی مرزهای علمی سرطان خون را درمان کرد

بیمار بعد از گذشت دوماه از تزریق سلول‌های کارتی‌سل در شرایط بالینی مناسب بدون حضور سلول‌های بدخیم در خون و مغز استخوان است.

مزیت اصلی درمان با سلول‌های " کارتی‌سل" این است که می‌تواند بیمارانی را که سرطان خون یا لنفوم آنها به شیمی‌درمانی و پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز پاسخ نداده است، درمان کند؛ به نوعی یک درمان موفق و طولانی‌مدت برای افرادی است که مبتلا به سرطان خون یا لنفومی باشند که به هیچ درمانی دیگری پاسخ نداده‌اند.

از مزایای این پروژه می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

1. هدف‌گیری طیف وسیعی از آنتی‌ژن‌های توموری
2. توانایی شناسایی سلول‌های بدخیمی که از دست شناسایی سیستم ایمنی فرار کرده‌اند
3. عدم وقوع بیماری پیوند علیه میزبان در مقایسه با پیوندن سلول‌های بنیادی خون‌ساز
4. کوتاه شدن زمان بستری بیمار در بیمارستان
5. کمتر شدن محدودیت‌های غذایی و ارتباطات اجتماعی بیمار بعد این درمان

کارتی‌سل درمانی چیست؟

این درمان در واقع نوعی سلول و ژن‌درمانی است. درمان با سلول‌های T گیرنده آنتی‌ژن کایمریک یا درمان CAR-T درمانی است که به لنفوسیت‌های T کمک می‌کند تا با انواع خاصی از سرطان مبارزه کنند. لنفوسیت‌های T بخش‌هایی از سیستم ایمنی بدن هستند که سلول‌های خارجی را شناسایی کرده و به کشتن آنها کمک می‌کنند.

درمان با CAR-T به سلول‌های T بیمار گیرنده‌های مناسب برای اتصال به سلول‌های سرطانی را می‌دهد، بنابراین سیستم ایمنی می‌تواند آنها را از بین ببرد؛ فرایند دست‌ورزی سلول‌های T برای مبارزه با سرطان که در واقع نوعی ژن‌درمانی است، درمان CAR-T نامیده می‌شود.

https://www.shahrekhabar.com

دیابت و انواع آن را بشناسید

صدآنلاین | دیابت یک بیماری مرتبط با افزایش وزن و چاقی است. انواع دیابت شامل دیابت نوع یک، ‌دو و دیابت حاملگی و دیابت همراه با بیماری‌های دیگر است.

به گزارش صدآنلاین دیابت یک بیماری مرتبط با افزایش وزن و چاقی است. انواع دیابت شامل دیابت نوع یک، ‌دیابت نوع دو، دیابت حاملگی و دیابت همراه با بیماری‌های دیگر است که در ادامه نحوه بروز و علائم آن‌ها را بررسی می‌کنیم:

دیابت نوع ۱: فرد زمانی مبتلا به این نوع دیابت می‌شود که سلول‌های لوزالمعده دیگر هیچ انسولینی ترشح نکنند. اکثر مبتلایان به دیابت نوع ۱ را کودکان و نوجوانان و افراد زیر ۳۰ سال تشکیل می‌دهند. تاکنون علت دقیق بروز این نوع دیابت مشخص نشده، اما متخصصان معتقدند که عوامل زیر می‌تواند به بروز دیابت نوع ۱ منجر شود:

- داشتن زمینه ابتلا به دیابت

- ویروس‌هایی که می‌توانند به پانکراس صدمه برسانند.

- وجود اختلال در سیستم دفاعی بدن که سبب از بین رفتن سلول‌های تولید کننده انسولین در لوزالمعده می‌شود.

علائم دیابت نوع ۱ عبارتند از تشنگی فراوان، خستگی، گرسنگی شدید و تکرر ادرار و همچنین کاهش وزن بدن و بی‌حوصلگی.

اگر به دیابت نوع ۱ مبتلا هستید، درمان شما به صورت تزریق انسولین، برخورداری از برنامه غذایی صحیح، فعالیت و ورزش و علاوه بر تمامی این موارد، ‌کنترل روزانه متابولیسم یعنی اندازه‌گیری قند خون و قند ادرار توسط نوارهای موجود در بازار خواهد بود.

دیابت نوع ۲: این نوع دیابت، مهم‌ترین نوع دیابت بوده و به دیابت بزرگسالی معروف است. حدود ۹۰ درصد دیابتی‌ها دچار این نوع دیابت هستند. در بدن این افراد، ابتدا انسولین به اندازه کافی ترشح می‌شود، اما بنا به عللی، مؤثر نیست. اصولاً اختلال در پاسخ هورمونی و مقاومت به انسولین عامل اصلی ایجاد هایپرگلیسمی یا افزایش قند خون است.

معمولاً افرادی که نام برده می‌شود، ممکن است به دیابت نوع ۲ مبتلا شوند؛ افراد بالای ۳۰ سال، افرادی که استعداد چاقی دارند، افرادی که در خانواده درجه اول آنان فرد دیابتی وجود دارد یا استعداد ابتلا به دیابت دارند، برخی خانم‌های باردار، افرادی که دارای فشار خون بالا هستند، ‌افرادی که از میزان بالای چربی خون برخوردارند.

در بسیاری از افراد، علائم دیابت نوع ۲ چندان مشهود نیست یا اینکه بروز و پیشروی آن بسیار بطئی و کند است و به همین دلیل تشخیص این نوع دیابت غالبا دیر هنگام صورت می‌گیرد و متاسفانه اغلب این دیابتی‌ها زمانی به پزشک مراجعه می‌کنند که دچار یکی از عوارض دیابت شده‌اند.

مهم‌ترین علائم دیابت نوع ۲ عبارتند از؛ تشنگی فراوان، تکرر ادرار، عصبی و بی‌حوصله بودن، اختلال در بینایی، بی‌حسی یا مورمور شدن انگشتان، ایجاد زخم و دیر بهبود یافتن زخم‌ها.

دیابت نوع ۲ اکثرا در ارتباط با درمان یک بیماری دیگر یا هنگام یک آزمایش تصادفی تشخیص داده می‌شود. اگر به دیابت نوع ۲ مبتلا هستید، بدانید که پایه اساسی درمان، غیر از آموزش، برنامه غذایی صحیح و فعالیت جسمی (ورزش) است. در بعضی موارد، داروی خوراکی یا تزریق انسولین نیز بخشی از درمان است. در هر حال درمان دیابت نوع ۲، همراه با کاهش وزن، رعایت تغذیه صحیح و ورزش است.

دیابت حاملگی: حدود ۳ تا ۵ درصد خانم‌های باردار، به خصوص در اواخر دوران حاملگی، به دیابت مبتلا می‌شوند. خانم‌های بارداری که استعداد ابتلا به دیابت در آنها وجود دارد، دارای عوامل خطرزای بسیاری هستند که احتمال دیابت حاملگی را در آنها شایع‌تر می‌کند. اگر چه بعد از زایمان و به دنیا آمدن نوزاد، دیابت از بین می‌رود اما ممکن است در بارداری بعدی، مجددا ظاهر شود.

حدود ۵۰ درصد خانم‌هایی که طی دوران حاملگی دچار دیابت می‌شوند، ممکن است به طور دائمی به دیابت مبتلا شوند. در این صورت حتما باید تحت نظر پزشک متخصص، برای خود و فرزندان‌شان برنامه‌های صحیحی را آموزش ببینند. به رغم این که دیابت عارضه‌ای است که کاملا رفع نمی‌شود و تا آخر عمر همراه دیابتی‌ها خواهد بود، ‌اما می‌توان با همکاری پزشک و فرد مبتلا به دیابت، آن را به گونه‌ای درمان کرد که امری بسیار معمولی به نظر آید و فرد دیابتی، تصویر از یک بیماری در ذهن خود نداشته باشد.

دیابت همراه با بیماری‌های دیگر: در برخی افراد مبتلا به بعضی از بیماری‌ها مانند تالاسمی، بیماری‌های لوزالمعده، بیماری‌های غدد درون‌ریز و ... دیابت نیز بروز می‌کند.

هرچند که دیابت جنبه ژنتیکی و خانوادگی نیز دارد. برای پیشگیری از دیابت به طور منظم تحرک و فعالیت بدنی داشته باشید، آب آشامیدنی را جایگزین دیگر نوشیدنی‌ها به ویژه نوشیدنی‌های قنددار کنید، اگر اضافه وزن دارید یا چاق هستید، با کمک مشاوره تغذیه وزن‌تان را کاهش دهید، سعی کنید از غذاهای دارای فیبر مانند سبزیجات، میوه‌جات و حبوبات استفاده کنید. تا حد ممکن از اضطراب و فشارهای روحی و استرس بپرهیزید، دور فست‌فودها سوسیس و کالباس، غذاهای کنسروی و آماده را تا حد ممکن خط بکشید. به اندازه کافی و با کیفیت بخوابید.

بنابراین باید توجه کرد که شروع دیابت نوع یک، ناگهانی بوده که می‌تواند علائمی مانند تکرر ادرار، تشنگی و خشکی دهان به طور غیرطبیعی، خستگی مفرط یا کمبود انرژی، گرسنگی مداوم، کاهش ناگهانی وزن، تاری دید و عفونت‌های مکرر را به دنبال داشته باشد.

شروع دیابت نوع دو، اما تدریجی است. بنابراین تشخیص بیماری کار بسیار دشواری است. به هر حال علائم دیابت نوع یک به صورت خفیف‌تر ممکن است در مبتلایان به دیابت نوع دو نیز وجود داشته باشد. در برخی افراد مبتلا به دیابت نوع دو هیچ گونه علائم زودرس بیماری دیده نمی‌شود و ممکن است سال‌ها پس از ابتلا، تشخیص داده نشود. نیمی از این افراد در زمان تشخیص دچار عوارض مختلف دیابت هستند.

بنابر اعلام انجمن دیابت ایران، ‌با وجود اینکه تاکنون دیابت درمان قطعی پیدا نکرده، اما راه‌های مؤثری برای کنترل آن وجود دارد. به کمک درمان‌های مناسب دارویی و آموزش‌های صحیح در کنار داشتن شیوه صحیح زندگی، یک فرد دیابتی می‌تواند مانند سایر افراد جامعه به زندگی فعال خود ادامه داده و خطر ایجاد عوارض دیابت را کاهش دهد.

https://www.shahrekhabar.com

رئیس بخش پیوند مرکز طبی کودکان عنوان کرد؛ شانس زندگی دوباره برای کودکان درگیر بیماری های صعب العلاج

رئیس بخش پیوند مرکز طبی کودکان، در ارتباط با درمان با پیوند سلول های بنیادی خونساز، توضیحاتی ارائه داد و گفت: ۷۰ نوع بیماری صعب‌العلاج در کودکان به کمک پیوند سلول‌های بنیادی درمان می‌شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، سال ۱۳۸۶ برای اولین بار در کشور، بخش مجزا و مستقلی برای پیوند کودکان و سلول‌های بنیادی در دانشگاه علوم پزشکی تهران افتتاح شد. در سال های اول عملکرد پیوند کودکان به قدری خوب پیش رفت که ایران در سطح بین‌المللی شناخته و عضو مجامع بین‌المللی در سطح آسیا، اقیانوسیه و آمریکا شد.

بخش پیوند مرکز طبی کودکان از سال ۱۳۹۶ فعالیت خود را آغاز کرد و تیم پیوند این بیمارستان توانسته حدود ۶۰۰ بیمار را تحت درمان با پیوند سلول‌های بنیادی خونساز قرار دهد.

امیرعلی حمیدیه رئیس بخش پیوند مرکز طبی کودکان، با عنوان این مطلب که تمام موارد مشکل و پیچیده پیوند کودکان از سراسر کشور به مرکز طبی کودکان ارجاع داده می‌شود، گفت: در این ۶ سال بیش از ۶۰۰ عمل پیوند توسط تیم‌های پزشکی، آزمایشگاه و مراقبت‌های بعد از پیوند انجام شده است.

این فوق‌تخصص خون، سرطان و پیوند سلول‌های بنیادی کودکان افزود: اولین بانک اهداکننده سلول‌های بنیادی خونساز در کل منطقه شرق مدیترانه (خاورمیانه) را سال ۱۳۸۷ در دانشگاه علوم پزشکی راه‌اندازی کردم و در سال ۱۳۸۹ ایران بیست و ششمین کشوری بود که موفق شد به بانک جهانی سلول‌های بنیادی متصل شود.

وی ادامه داد: اکنون در ایران بالای ۱۵ مرکز پذیره‌نویسی وجود دارد که اهداکنندگان ۱۸ تا ۵۵ سال که سابقه یکسری از بیماری‌ها را نداشته باشند، می‌توانند در این بانک عضو شوند. همچنین «فتوفرزیس» که برای عوارض بعد از پیوند کاربرد دارد سال‌ها است تنها در این بیمارستان انجام می‌شود.

حمیدیه گفت: تیم پیوند در حال حاضر بر سه عرصه اصلی شامل توسعه مراکز ارائه دهنده خدمات سلول‌درمانی و پزشکی بازساختی، توسعه تجاری‌سازی بازار محصولات سلولی و توسعه آموزش، پژوهش و منابع انسانی تمرکز دارد.

وی افزود: در حیطه آموزش سعی کردیم به پزشکان، پرستاران و تیم آزمایشگاهی آموزش دهیم تا در سراسر کشور تیم پیوند داشته باشیم و طبق مصوبه وزارت بهداشت با وجود فلوشیپ پیوند سلول‌های بنیادی کودکان اساس کار که آموزش، پژوهش و درمان است، به خوبی پیش می‌رود.

حمیدیه ادامه داد: در حوزه پژوهش سعی کردیم به فناوری و شرکت‌های دانش بنیان کمک کنیم که محصولات داخلی تولید کنند به طوری که با وجود محصولات داخلی کادر درمان ما تمایلی به استفاده از محصولات خارجی ندارند و اینگونه به طور غیر مستقیم به کارآفرینی و ایجاد اشتغال در کشور کمک شایانی شده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با عنوان این مطلب که ۷۰ نوع بیماری صعب‌العلاج در کودکان به کمک پیوند سلول‌های بنیادی درمان می‌شود، گفت: این آمار در بالغین حدود ۱۴ مورد است. شاید تعداد هر کدام از این بیماری‌ها در کودکان کمتر از بالغین باشد ولی تنوع تعداد بیماری‌ها، ارائه پروتکل‌های جدید درمانی را بسیار دشوار می‌کند.

وی افزود: ۷۰ نوع بیماری شامل ۶ دسته می‌شوند؛ انواع بیماری‌های بدخیم خونی، بیماری‌های غیربدخیم خونی که کشنده هستند، بیماری‌های نقص ایمنی ارثی، بیماری‌های متابولیک، تومورهای جامد کودکان، بیماری‌های خودایمنی که در مجموع از پنج رشته فوق‌تخصصی ایمونولوژی، روماتولوژی، هماتولوژی، آنکولوژی، نورولوژی و غدد برای پیوند ارجاع داده می‌شوند. بیمارانی که تمام درمان‌ها برای آنها انجام شده و شانس زندگی آنها صفر درصد است، تاکنون با کمک خداوند توانسته‌ایم شانس زندگی این بیماران را به ۷۰ درصد برسانیم.

حمیدیه ادامه داد: این بیماران بعد از پیوند ۶ ماه دارو مصرف می‌کنند و روند درمان متوقف می‌شود و همانطور که گفته شد پیوند برای ۷۰ درصد این بیماران علاج قطعی است. تاکنون از ۱۳ ملیت برای پیوند به مرکز طبی کودکان مراجعه کننده داشتیم.

وی افزود: کار پیوند آنقدر سخت و پیچیده است که شاید تیم پیوند زودتر از رشته‌های پزشکی دیگر خسته شوند و نیاز به حمایت‌های بیشتری دارند.

حمیدیه گفت: با توجه به اینکه سازمان جهانی بهداشت تعداد پیوند در هر کشور را به عنوان شاخص پیشرفت بهداشت کشور معرفی کرده، لازم است مسئولان وزارت بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران و بیمارستان برای توسعه شاخص‌های بهداشتی توجه بیشتری به این موضوع داشته باشیم.

https://www.shahrekhabar.com

این میوه را ناشتا بخورید؛ ریتم قلب منظم، قند خون تنظیم، سلامت دندان تضمین می شود.

سیب حاوی فیبر فراوان و انواع ویتامین‌هاست که درصورتی که به صورت ناشتا میل شود، بسیار مفیدتر خواهد بود. فواید خوردن سیب ناشتا بسیار است و قند خون بدن را در طول روز تنظیم نگاه می‌دارد

به گزارش بهداشت نیوز، اگر در مورد فواید خوردن سیب ناشتا نشنیده باشید اما حتما این جمله معروف که می‌گوید «خوردن روزانه یک سیب، شما را از پزشک بی نیاز می‌کند» را شنیده‌اید. انواع مختلف سیب، مزایای زیادی برای سلامت دارند. اما سیب سبز، پروتئین، ویتامینها، مواد معدنی و فیبر بیشتری دارد. روی هم رفته، می‌خواهیم به شما بگوییم خوردن سیب ناشتا، به خصوص سیب سبز، فواید بسیار زیادی دارد.

۱. وجود آنتی اکسیدان‌ها و ویتامین C. سیب سبز یکی از منابع اصلی فلانوئیدها در رژیم غذایی غربی‌هاست و غنی از ویتامین C. هر دو این مواد، به عنوان آنتی اکسیدان عمل می‌کنند و رادیکال‌های آزاد را که سبب آسیب رساندن به سلول‌های شما می‌شوند، از بین می‌برند. یکی از فواید خوردن سیب ناشتا این است که بدن شما توانایی مبارزه با این رادیکال‌ها را بدست می‌آورد. این کار به تولید سلول‌های سالم کمک می‌کند و احتمال بیماری‌های مزمن را کاهش می‌دهد. بنابراین، سیب یکی از بهترین دشمنان بیماری‌های قلبی عروقی و دیابت است.

۲. کاهش وزن. خوردن سیب با شکم خالی، به افراد در کم کردن وزن کمک می‌کند. از آن جا که سیب کالری کم، و از طرفی فیبر بالایی دارد، از افزایش وزن و گرسنگی صبح جلوگیری می‌کند. با این حال، باید توجه داشته باشید که یک سیب به تنهایی غذای کاملی نیست. بهتر است آن را درست زمانی که بیدار می‌شوید بخورید تا ساز و کار متابولیسم شما شروع به کار کند و بعد صبحانه بخورید. با این روش فیبر محلول در سیب فعالیت روده‌ها را تقویت می‌کند و باعث می‌شود با غذای کمتر احساس سیری داشته باشید. همچنین برای آب کردن چربی شکم بسیار موثر است.

۳. تنظیم قند خون. مزیت خوردن سیب سبز ناشتا، این است که به شما کمک می‌کند تا قند خون خود را ثابت نگه دارید که این برای بیماران دیابتی یا کسانی که در خطر ابتلا به دیابت قرار دارند، بسیار مهم است. باید به خاطر داشته باشید که هنگام خواب متابولیسم بدن به کار خود ادامه می‌دهد، و پانکراس ممکن است در تنظیم گلوکز دچار مشکل شود. از آنجا که سیب حاوی فیبر محلول است، خوردن آن با شکم خالی جذب شکر در روده را به تاخیر می‌اندازد و این اثر در بیشتر روز ادامه پیدا می‌کند. مطالعاتی وجود دارند که نشان می‌دهند آن‌هایی که سیب ناشتا می‌خورند، کمتر در معرض ابتلا به دیابت نوع دوم قرار می‌گیرند. طبق گفته پزشکان، هر فرد در روز به ۲۸ گرم فیبر نیاز دارد. یک عدد سیب دارای ۵ گرم فیبر است و خوردن آن به صورت ناشتا، برای بدن بسیار مفید است.

۴. خوردن سیب و سلامت دندان. حتما برای شما هم پیش می‌آید که یک شب فراموش کنید مسواک بزنید. زمانی که این اتفاق می‌افتد، می‌توانید از فواید خوردن سیب ناشتا بهره‌مند شوید. پوست سیب فیبر بالایی دارد که تولید بزاق دهان را تحریک می‌کند؛ و این عمل باکتری‌های موجود در دهان را که ممکن است باعث پوسیدگی دندان‌ها شوند از بین می‌برد. خوردن سیب حتی زمانی که بعد از صبحانه مسواک می‌زنید هم بسیار عالی است، چون باکتری‌هایی که با خوردن مواد غذایی شیرین به دهان وارد می‌شوند را کاهش می‌دهد.

۵. ریتم منظم قلب. یکی دیگر از فواید خوردن سیب ناشتا، آن هم سیب سبز، این است که این سیب مقدار پتاسیم بیشتری نسبت به سایر انواع سیب دارد. پتاسیم یک الکترولیت است که رطوبت سلول‌ها را متعادل می‌کند. این کار برای ضربان قلب منظم بسیار حیاتی است. اگر در طول روز به اندازه کافی پتاسیم نخورید، قلب خود را در معرض خطر ضربان نا منظم قرار داده‌اید. دانشمندان معتقدند که هر فرد به ۴۷۰۰ میلی گرم پتاسیم در روز نیاز دارد. هر سیب حاوی ۱۱۵ میلی گرم پتاسیم است و این برای حفظ ریتم قلب شما از ابتدای روز کافیست.

https://www.shahrekhabar.com

راهکارهای مناسب برای مواجهه با بیماری‌های مرتبط با خون

صدآنلاین |تحقیقاتِ به‌تازگی منتشرشده می‌تواند درک ما از چگونگی شکل‌گیری خون در بدن انسان و راهکارهای ما برای مواجهه با بیماری‌های مرتبط با خون را دستخوش تغییر کند.

به گزارش صدآنلاین در مطالعاتی پیرامون بارکدگذاری در خون موش‌ها، دو منبع مستقل برای سلول‌های خونی در موش‌ها کشف شده است. درصورت تأیید شدن فرایند مشابه در انسان، برداشت ما از سرطان‌های خون، پیوند مغز استخوان و پیری سیستم ایمنی بدن تغییر خواهد کرد.

شاید منشأ خون ما به‌طور کامل شبیه آن چیزی نباشد که پیش از این می‌پنداشته‌ایم. در طی پژوهشی پیشگامانه که با اتکا به بارکد شدن سلولی در موش‌ها صورت گرفته، نشان داده شده که سلو‌ل‌های خونی نه لزوماً از یک نوع سلول مادر، بلکه از دو نوع سلول مادر حاصل می‌شوند و این اتفاق می‌تواند با پیامدهای بالقوه پیرامون سرطان خون ، پیوند مغز استخوان و ایمونولوژی همراه باشد.دکتر فرناندو کامارگو، از فعالان برنامه‌ی سلول‌های بنیادی در بیمارستان کودکان بوستون، سرپرستی مطالعه‌ی اخیر پیرامون خون روی موش‌ها را بر عهده داشته است. مقاله‌ی پژوهشی آن‌ها در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۲ در ژورنال نیچر منتشر شد.

کامارگو که عضو مؤسسه‌ی سلول‌های بنیادی هاروارد هم محسوب می‌شود، درمورد پژوهش اخیر می‌گوید:

از نظر تاریخی، افراد معتقدند که بخش عمده‌ی خون ما از تعداد بسیار کمی از سلول‌ها ناشی می‌شود؛ سلول‌هایی که در نهایت به سلولهای بنیادی خون تبدیل شده و همچنین به‌عنوان سلو‌‌ل‌های بنیادی خونساز در نظر گرفته می‌شوند. ما از یافتن گروه دیگری از سلول‌های پیش‌سازی که از سلول‌های بنیادی حاصل نمی‌شوند، شگفت‌زده شدیم. آن‌ها بخش عمده‌ی خون را در طی زندگی جنینی تا سال‌های اول بزرگسالی می‌سازند و سپس به تدریج شروع به کمتر شدن می‌کنند.

محققان اکنون می‌خواهند بفهمند آیا این یافته‌ها در انسان نیز صدق می‌کند یا خیر. اگر یافته‌های اخیر روی موش‌ها، درمورد انسان‌ها هم صدق کند، در آن صورت، سلول‌های یادشده را که به‌عنوان سلول‌های پیش‌ساز چندگانه‌ی جنینی (EMPPS) شناخته می‌شوند، خواهیم توانست به‌طور بالقوه در توسعه‌ی درمان‌های جدید برای تقویت سیستم ایمنی بدن افراد استفاده کنیم. آن‌ها همچنین می‌توانند مسیرهای جدیدی را در درمان سرطان‌های خون، به‌ویژه در کودکان هموار کنند و از سویی به پیوند مؤثرتر مغز استخوان کمک کنند.

بارکدهای سلولی
تیم کامارگو یک تکنیک مبتنی بر بارکد را که چند سال پیش توسعه داده و در ژورنال Cell منتشر کرده بودند. او و همکارانش در پژوهش اخیر به همان روش منتشرشده در آن زمان متوسل شدند. آن‌ها با استفاده از آنزیم معروف به ویرایش ژن ترانسپوزاز یا CRISPR، توالی های ژنتیکی منحصر‌به‌فرد را در سلول‌های جنینی موش وارد کردند.

این فرایند به گونه‌ای انجام شد که سلول‌های به‌وجودآمده‌ی متعاقب از سلول‌های جنینی اولیه نیز دارای همان زنجیره‌های توالی باشند. چنین کاری به تیم پژوهشی امکان می‌داد که بتوانند ظهور همه‌ی انواع مختلف سلول‌های خونی را از هنگام به وجود آمدنشان تا دوران بزرگسالی رهگیری کنند. کامارگو می‌گوید:

پیش از این، افراد و گروه‌های مختلف چنین ابزارهایی را نداشتند. از طرفی، این ایده که سلول‌های بنیادی باعث ایجاد تمام سلول‌های خونی می‌شوند، آنچنان در این رشته جای پای خود را محکم ساخته که هیچ کس سعی در زیر سؤال بردن آن ندارد. ما توانستیم با ردیابی اتفاقاتی که با گذشت زمان در موش‌ها رخ داده بود، جنبه‌ی زیست‌شناختی جدیدی را ببینیم.

درک پیری سیستم ایمنی
محققان ازطریق ارزیابی بارکدها دریافتند که EMPPها، در مقایسه با سلول‌های بنیادی خون، منبع غنی‌تری از سلول‌های لنفاوی مهم برای پاسخ‌های ایمنی هستند؛ سلول‌هایی همچون سلول‌های B و سلول‌های T. کامارگو معتقد است که وقوع کاهش در شمار EMPP که با افزایش سن مشاهده می‌شود، شاید در توضیح سازوکار یا چرایی ضعیف‌تر شدن سیستم ایمنی بدن افراد با افزایش سن مرتبط باشد. کامارگو توضیح می‌دهد:

ما اکنون در تلاش هستیم تا بفهمیم که چرا این سلول ها در سنین میانسالی تحلیل می‌روند؛ کاری که به‌طور بالقوه می‌تواند به ما اجازه دهد تا آن‌ها را با هدف جوان‌سازی سیستم ایمنی بدن دستکاری کنیم.

از حیث تئوری، دو رویکرد و روش برای جوانسازی می‌تواند وجود داشته باشد:

افزایش عمر سلول‌های EMPP، شاید ازطریق عامل‌های محرک رشد یا مولکول‌های سیگنال‌دهنده‌ی ایمنی
درمان سلول‌های بنیادی خون با ژن‌درمانی یا روش‌های دیگر برای شبیه‌تر ساختن آن‌ها به EMPPها

خوشه‌های نخستین سلول‌های خونساز که در دیواره‌های شریان ناف جنین موش متولد می‌شوند. سلول‌های رنگی قرمز نشان‌دهنده‌ی سلول‌های پیش‌ساز چندگانه‌ی جنینی (EMPPS) هستند.

گشایش در درمان سرطان‌های خون
کامارگو همچنین از پیامدهای احتمالی برای درک بهتر در مسیر درمان سرطان خون هیجان زده است. به‌عنوان مثال، لوسمی‌های میلوئیدی که بیشتر افراد مسن را درگیر می‌کند، بر سلول‌های خون میلوئیدی مانند گرانولوسیت ها و مونوسیت‌ها تأثیر می‌گذارند. کامارگو بر این باور است که این نوع لوسمی‌های شایع در افراد مسن ممکن است از سلول‌های بنیادی خون منشأ گرفته باشند و از سوی دیگر شاید لوسمی‌های شایع در کودکان که بیشتر از نوع لوسمی لنفوئید هستند از EMPP ها سرچشمه بگیرند. وی توضیح می‌دهد:

ما در پی آن هستیم که با نگاهی دقیق به اثرات سرطان‌ها در سلول‌های بنیادی خون و EMPPها در بدن موش، پیامدهای حاصل از جهش‌های منتهی به لوسمی را درک کنیم. می‌خواهیم ببینیم که آیا لوسمی‌هایی که از سلول‌های منشأ مختلف پدیدار می‌شوند، با یکدیگر متفاوت هستند یا خیر.

بهبود پیوند مغز استخوان؟
در انتها به یکی دیگر جنبه‌های مهم این پژوهش می‌رسیم. تشخیص اینکه دو نوع سلول مادر در خون وجود دارد می‌تواند روند پیوند مغز استخوان را متحول کند.

هنگامی که پیوند مغز استخوان را در موش‌ها را امتحان کردیم، دریافتیم که EMPPها به‌خوبی پیوند نمی‌پذیرند و پیوندهایشان فقط چند هفته دوام می‌آورد. اگر بتوانیم چند ژن مطلوب را برای بهبود بازه‌های تداوم پیوند این سلول‌ها پیدا و اضافه کنیم، در آن صورت به‌طور بالقوه می‌توانند به منبع بهتری برای پیوند مغز استخوان تبدیل شوند. این دسته از سلول‌ها در اهداکنندگان مغز استخوان جوان‌تر، در قیاس با سلول‌های بنیادی خون پرشمارتر هستند و برای تولید سلول‌های لنفوئیدی در اولویت قرار می‌گیرند. چنین سلول‌هایی می‌توانند به بازسازی بهتر سیستم ایمنی بدن و عوارض عفونت کمتر بعد از پیوند منجر شوند.

https://www.shahrekhabar.com